ทำลำโพงบลูทูธใช้เอง


ลำโพงฟังเพลงในยุคนี้น่าจะเป็นลำโพงที่รับบลูทูธกันเป็นส่วนใหญ่แล้ว เพราะทุกคนใช้สมาร์ทโฟน และฟังเพลงผ่านลำโพงหรือหูฟังบลูทูธกันทั้งนั้น ราคาลำโพงบลูทูธมีช่วงกว้างมาก ตั้งแต่ร้อยบาทไปจนถึงหลายหมื่นบาท ซึ่งราคามักจะเป็นตัวกำหนดคุณภาพไปกลายๆ

ด้วยความทันสมัยของยุคนี้ทำให้อะไหล่อิเล็คทรอนิกส์มีราคาไม่แพงและมีคุณภาพดี การจะทำลำโพงฟังเพลงด้วยตัวเองจึงไม่ใช่เรื่องยาก หาชิ้นส่วนต่างๆมาประกอบกันแล้วใช้ฝีมือตัวเองอีกเล็กน้อยในการเชื่อมสายเราก็จะได้ลำโพงบลูทูธที่เราสร้างเอง

IMG_20220410_141833

ในภาพนี้คือลำโพงบลูทูธที่ใช้ดอกลำโพงชนิดฟูลเรนจ์ซึ่งหมายถึงดอกลำโพงที่สามารถส่งเสียงย่านความถี่ต่ำไปถึงความถี่สูงได้ในดอกเดียว ทำให้เหมาะสำหรับการนำมาใช้งานเป็นลำโพงฟังเพลง หากเป็นสามสิบปีที่แล้วเราแทบจะหาลำโพงฟูลเรนจ์แบบนี้ไม่ได้เลย เพราะเทคโนโลยีการออกแบบและผลิตพัฒนาไปมากนั่นเอง ส่วนวงจรขยายก็เป็นบอร์ดอิเล็คทรอนิกส์สำเร็จรูปที่สามารถรับสัญญาณบลูทูธจากคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์ได้ เมื่อบอร์ดแยกสัญญาณเสียงออกจากบลูทูธได้แล้ว ก็จะมีวงจรขยายเสียงทำหน้าที่ขยายสัญญาณให้มีพลังมากขึ้นเพื่อส่งไปยังดอกลำโพง สิ่งที่เราต้องทำก็เพียงแค่เชื่อมสายต่อไฟเลี้ยงหรือแบตเตอรี่ และต่อสายลำโพงไปยังดอกลำโพง จัดวางดอกลำโพงในตู้หรือกล่องที่เหมาะสม เราก็จะได้ลำโพงมาใช้เปิดเพลงฟังได้

IMG_5845

เรายังสามารถเลือกใช้วัสดุทำตู้ลำโพงได้ตามใจ ผมเลือกใช้ขวดพลาสติกเนื้อดีดูคล้ายแก้วมาเป็นตัวโครงสร้างหลัก ปกติดอกลำโพงจะส่งเสียงออกทางด้านหน้าและด้านหลังของตัวมัน ถ้าดอกลำโพงไม่ได้อยู่ในตู้ คลื่นเสียงด้านหลังลำโพงกับด้านหน้าลำโพงซึ่งมีเฟสเสียงตรงกันข้ามกันจะหักล้างกัน ทำให้เสียงบางและพร่าเลือน ฟังแล้วคุณภาพแย่ การเลือกใช้ตู้ลำโพงที่เหมาะสมจะทำให้เราป้องกันคลื่นเสียงด้านหน้าและด้านหลังมาหักล้างกัน การออกแบบตู้ลำโพงเป็นเรื่องที่มีการเรียนรู้กันอย่างจริงจัง มีทฤษฎีวงจรไฟฟ้า และหลักการทางวิศวกรรมรวมถึงสมการการคำนวณอีกหลายสมการ ซึ่งถ้าทำได้ก็ควรออกแบบตู้ลำโพงให้ถูกต้อง แต่หากต้องการเน้นความสวยงามไม่ลงลึกในทฤษฎีตู้ลำโพงมากนัก เราก็เลือกเน้นไปที่สิ่งที่เราอยากได้ อยากมอง แต่พยายามเลือกขนาดตู้หรือปริมาตรห่อหุ้มลำโพงให้เยอะๆเข้าไว้เท่าที่่จะทำได้ เพราะการออกแบบตู้ลำโพงอย่างถูกต้องจะเน้นไปที่การคำนวณหาขนาดตู้ที่เล็กที่สุดเท่าที่จะทำให้ลำโพงทำงานได้ตามที่เราต้องการ ส่วนวัสดุทำตู้ลำโพงก็มีทฤษฎีอธิบายไว้เช่นกัน เราต้องเลือกสิ่งที่แข็งแต่เบาเป็นหลัก แต่ถ้าเราไม่จำกัดขนาด เราใช้ตู้ใหญ่ไปเลย ใหญ่ให้เกินพอก็สามารถทำได้ และมันมักจะให้ผลที่ดีด้วย

1649518105163-01

ภาคจ่ายไฟเลือกใช้รังถ่านแบบใส่ถ่าน AA จำนวน 4 ก้อน เพราะบอร์ดสำเร็จรูปตัวนี้สเป็คบอกไว้ว่ารับไฟ 5 โวลท์ ซึ่งแบตเตอรี่แบบชาร์จได้จะมีไฟอยู่ที่ประมาณ 1.2 โวลท์ ต่อ 1 ก้อน นั่นทำให้ 4 ก้อนมีไฟ 4.8 โวลท์นั่นเอง แต่ผมก็เชื่อว่าถ้าใส่ไฟเลี้ยงมากกว่าเล็กน้อย หรือน้อยกว่าไม่มากก็น่าจะยังได้อยู่ เพราะวงจรไอซีในบัจจุบันมักจะพยายามออกแบบให้ทำงานได้ในย่านไฟเลี้ยงกว้างๆ คือมากหน่อย หรือ น้อยหน่อย ก็ยังทำงานได้นั่นเอง

การประกอบลำโพงใช้เองในครั้งนี้ใช้หลักการนำของที่อยากใช้มาติดตั้งรวมกัน ไม่ได้มีการคำนวณที่ละเอียด เพราะเราทำเป็นงานอดิเรก และเมื่อมันใช้งานร่วมกันได้ ส่งเสียงได้หากจะพัฒนาไปสู่การทำขายก็ไม่ใช่เรื่องยาก ส่วนคุณภาพเสียงเมื่อฟังแล้วก็ต้องยอมรับว่าอุปกรณ์เหล่านี้ทำงานได้ดี ให้คุณภาพเสียงที่ดี ข้อดีของตู้ลำโพงขนาดใหญ่เมื่อเทียบกับดอกลำโพงทำให้ทั้งระบบสามารถส่งเสียงย่านความถี่ต่ำได้ดีขึ้น การตอบสนองความถี่เลยทำได้ครบครัน กับเพลงร็อคหรือเพลงโชว์เสียงย่านต่ำเราจะได้ยินเสียงกลองกระเดื่อง เสียงเบสที่เล่นโน้ตต่ำๆได้ชัดเจน แตกต่างไปจากลำโพงบลูทูธขนาดเล็กทั่วไปที่ทำมามักจะมีแต่กลางและแหลม เสียงเบสหาย มาถึงส่วนของเสียงกลางที่เป็นย่านเสียงร้องเสียงพูดของคนและเสียงความถี่สูงที่เป็นประกายของทุกเสียง ลำโพงทำเองตัวนี้ก็ทำหน้าที่ส่งเสียงได้ดีเป็นปกติ เพราะเสียงกลางและเสียงแหลมไม่ใช่เรื่องยากสำหรับลำโพงเลย

20220416185128_IMG_0425

พอได้ลำโพงที่เสียงพอใจแล้วก็ปรับปรุงหน้าตาและฟังค์ชั่นนิดหน่อย ใส่ไฟประดับเข้าไปด้วยเพื่อให้มันเป็นโคมไฟวางสวยๆในบ้าน วางพื้นก็สวย วางโต๊ะก็สวย วางข้างเตียงก็สวย

20220416193715_IMG_0432

หากจะปรับปรุงการทำงานของลำโพงตัวนี้ให้ดีขึ้น ก็อยากจะหาทางเพิ่มดอกลำโพงซับวูฟเฟอร์เข้าไปด้วย ซึ่งคงต้องย้ายไปอยู่ในกล่องหรือตู้ลำโพงที่ใหญ่ขึ้น และคงต้องเปลี่ยนวงจรขยายให้มีกำลังมากขึ้นด้วย แต่ก็จะทำให้สูญเสียความกระทัดรัดในทรงกระบอกนี้ไป ลำโพงทรงกระบอกนี้มีขนาดใหญ่ระดับเดียวกับแก้วน้ำ มันนำไปวางไว้ในช่องวางแก้วในรถยนต์ได้ ก็ขึ้นอยู่กับคนออกแบบว่าต้องการอะไร เลือกใส่หรือเลือกไม่ใส่อะไร เพราะการออกแบบเครื่องเสียงคืองานศิลปะที่ใช้ความรู้วิทยาศาสตร์นั่นเอง

1650111642376-01

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s